ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤ ਚੈਵ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ—
ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਚਤੁष੍ਪਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਸ੍ਤਦਾ ।। 5.2.52.
ਦੈਤ, ਪਿਸਾਚ, ਰਾਖਸ਼, ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਚੌਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ—
ਜਂਗਮਾਨਿ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਜ੍ਜੀਵਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜੀਵ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਥਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਾ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇ।
ਮਮਾਭੀष੍ਟਕਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਿਤ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਥਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ, ਅਟੱਲ, ਤੇ ਨਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਿਕਲ੍ਪਪ੍ਰਭਵਂ ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮੇष੍ਯਤਿ
ਤਿੰਨ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਓਂਕਾਰੋ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਓਂਕਾਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੇਦੇषੁ ਓਂਕਾਰਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਓਂਕਾਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਯਂਗਤੋ ਯਦੋਂਕਾਰਸ੍ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਪਾਰਵਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਓਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਲੈ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ।
ਯਦ੍ਯੁਗਾਦਿਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤਸ਼ਤੇषੁ ਚ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਧਿਕਂ ਦੇਵਿ ੴਕਾਰੇਸ਼੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ।।5.2.52.
ਦੇਵੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਅਤੀਪਾਤ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਓਂਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ ਚ ਵੇਦੇषੁ ਸਮਧੀਤੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਕृਤੇਨ ਚ
ਜੀਵਨ ਭਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਕਰੀषਸਾਧਨੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਮਨਾਸ਼ਕੇ
ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—
ਪੂਜਾਯਾਂ ਯਤ੍ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ।
ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਵਿਤ੍ਤਾਢ੍ਯੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਃ ਸੁਦੁष੍ਕਰੈਃ
ਧਨ-ਧਾਨਾ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਜਾਂ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਪੂਜਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਥਾ
ਪੂਜਾ ਕਰਨ, ਛੂਹਣ, ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ੴਕਾਰੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕਾਂਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਅਤੇ ਓਂਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਭੁਵਨੇष੍ਵਪਿ
ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇਸ਼ਵਰ—
ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਦਰ੍ਭਾਯਾਂ ਵਿਦੂਰਥਃ
ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੂਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਜਘਾਨ ਤਾਪਸਂ ਸੋऽਥ ਪ੍ਰਮਾਦਾਨ੍ਮृਗਯਾ ਗਤਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮृਗਂ ਮਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦੇਵਮੋਹਿਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਿਰਨ ਸਮਝ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਯਾਤਨਾ ਘੋਰਾਂ ਅਨੁਭੂਯਾਤ੍ਮਕਾਲਤਃ
ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗੀ।
ਅਦਸ਼ਤ੍ਸੋऽਪਿ ਕੋਪੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਚਰਣੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਲਿਆ।
ਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤੁ ਨਰਕਾਤ੍ਸਿਂਹੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਭੂਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਨਰਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸਿੰਘ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਬਭੂਵਾਸੌ ਤृਤੀਯੇऽਪਿ ਭਵਾਂਤਰੇ
ਫਿਰ, ਤੀਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਘ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਪਿ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਨਿਧਨਂ ਨੀਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਨਾਂਤਰੇ
ਉਸ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚ ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ऽਪਿ ਗਜੋ ਜਾਤਃ ਸਿਂਹਾਦ੍ਵਧਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । 5.2.53.
ਚੌਥੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਥੀ ਬਣਿਆ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।