ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼ੂਲੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਇੱਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ 'ਸ਼ੂਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਓਂਕਾਰੇਸ਼੍ਵਰ ਇਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਓੰਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਕਲ੍ਪਸਂਜ੍ਞੇ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਯਾ
ਪਹਿਲੀ ਕਲਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਕਲਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸ ਪੁਰੁषੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਨਿਰ੍ਵਾਣਸ੍ਯੇਵ ਦੀਪਸ੍ਯ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੇ ਬੁਝਣ ਵੇਲੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ ਗਈ।
ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਮਿਤ੍ਯੋਤ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਨਾਮਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਕਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰਿਗ, ਯਜੁ, ਅਤੇ ਸਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ।
ਓਂਕਾਰ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਮਯਾ ਦਤਾ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਓੰਕਾਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹृਦਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ 'ਵਸ਼ਟ' ਉੱਚਾਰਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
षਟ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਃ ਸਾ ਤ੍ਰਿਪਾਦਾ ਚ ਪਂਚਸ਼ੀਰ੍षੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਛੇ ਪੇਟ, ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਧੁਰਾਭਾषਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਕੁਰੁ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਮਨਯਾ ਸਹ ।। 5.2.52.
ਗਾਯਤਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜੋਬੀ ਰਚਨਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਸਦृਸ਼ਾਕृਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਪ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਤਿੰਨਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੀ—
ਤੇषਾਂ ਦੇਹੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣੀ ਮੁੜ ਹੋਈ।
ਸਂਹृਤ੍ਯੋਂਕਾਰਮਖਿਲਾਨ੍ਸਦੇਵਾਸੁਰਪਨ੍ਨਗਾਨ੍
ਉਹ ਨੇ ਓਂਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲਈ।
ਸਸਰ੍ਜ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੰਮਾਏ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚੈਵ ਵਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਚ ਮਹਾਂਸ੍ਤੁ ਯਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੈ ਜੋ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਓਂਕਾਰਪੂਰ੍ਵਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚੋਂਕਾਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ, ਤੇ ਤਪ ਵੀ ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵਾਯੁਰਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸ ਪ੍ਰਜਾਕਰਃ
ਉਹ ਨੂੰ ਵਾਯੂ ਸਮਝੋ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤ ਚੈਵ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ—
ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਚਤੁष੍ਪਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਸ੍ਤਦਾ ।। 5.2.52.
ਦੈਤ, ਪਿਸਾਚ, ਰਾਖਸ਼, ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਚੌਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ—
ਜਂਗਮਾਨਿ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਜ੍ਜੀਵਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜੀਵ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਥਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਾ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇ।
ਮਮਾਭੀष੍ਟਕਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਿਤ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਥਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ, ਅਟੱਲ, ਤੇ ਨਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਿਕਲ੍ਪਪ੍ਰਭਵਂ ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮੇष੍ਯਤਿ
ਤਿੰਨ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਓਂਕਾਰੋ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਓਂਕਾਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੇਦੇषੁ ਓਂਕਾਰਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਓਂਕਾਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।