ਸਂਜ੍ਞਾਨਾਮ ਰਵੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਸੁਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ ਛਾਯਾਮਯੀ ਚਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਤਰਸਾ ਤਯਾ
ਉਹ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਾਦਰੇਣੈਵ ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਨਿਧੌ
ਉਹ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਜਗਾਮ ਭਵਨਂ ਪਿਤੁਃ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਨਯਂ ਨਾਮਤੋ ਯਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਭਯਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਡਰ ਗਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਿਨ੍ਨਂ ਤੁ ਰੋਹਿਣੀਚਕ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਂਡਲਮ੍
ਰੋਹਿਣੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਸਭ ਪਸਰ ਗਿਆ।
ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਵਾਸਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ,
ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਭਾਨੋ ਵਾਰ੍ਯਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਔਰਸਃ
ਭਾਨੂ ਲਈ ਹੱਦਾਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਣ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਵਿਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੀਦृਸ਼ਃ 5.2.50.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਵੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ:
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਚਰਣੌ ਦਗ੍ਧੌ ਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯਾ
ਦੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚਲੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੜ ਗਏ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਥੇ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵृਤ੍ਤਾਂਤਃ ਕਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਰਵਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਰਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਧੋਦृष੍ਟਿਰ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਵਕ੍ਰਾਂਗੋ ਰੂਪਤੋऽਸਿਤਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਨਜ਼ਰ ਕਰਦੇ, ਵਕਰੀ ਆਕਰਤੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵੈ ਸ੍ਮृਤੋ ਦੇਵ ਦੇਹ੍ਯਾਜਾਂ ਮਮ ਸ਼ਂਕਰ
ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਤਦਾ ਤੇਨ ਰਵਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ।
ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਾਨਮਾਹਾਰਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿਓ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵੀ ਦਿਓ।'
ਮੇषਾਦਿਰਾਸ਼ਿਸਂਸ੍ਥਃ ਸਂਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਪ੍ਰਪੀਡਯ
ਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਤੀਹ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਪੀੜਾ ਪਹੁੰਚਾਓ।
ਅष੍ਟਮਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਜਨ੍ਮਸਂਸ੍ਥਿਤਃ 5.2.50.
ਅਠਵੀਂ, ਚੌਥੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਜਨਮ ਦੀ ਥਾਂ ਹਨ।
ਏਕਾਦਸ਼ੋ ਵਾ षष੍ਠੋ ਵਾ ਤृਤੀਯ ਸ੍ਥਾਨਗੋਥਵਾ
ਗਿਆਰਵੀਂ ਜਾਂ ਛੇਵੀਂ, ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਵੱਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਨ।
ਪਂਚਮੋ ਨਵਮਸ਼੍ਚੈਵ ਉਦਾਸੀਨਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਮਃ
ਪੰਜਵਾਂ ਤੇ ਨੌਂਵਾਂ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਤਟਸਥ ਹੈ।
ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗ੍ਰਹਾਣਾਮਧਿਕਂ ਸਦਾ
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਅਤਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ 'ਸਥਾਵਰ' ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰੋਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਸਦਾ ਭੁਵਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ 'ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਰ੍ਣਤੋ ਹ੍ਯਸਿਤੋ ਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਮਹੀਤਲੇ ਤੁष੍ਟੋ ਦਦਾਸਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਰੁष੍ਟੋ ਵੈ ਹਰਸਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ 'ਅਸਿਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਂ, ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਜਦ ਗੁੱਸੇ ਹੋਵੇਂ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਛੀਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ ।। ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਰੂਰਦृष੍ਟਿਨਿਹਤਾ ਨਾਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸੱਪ — ਤੇਰੀ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਮਨੋऽਭੀष੍ਟਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਭੀष੍ਟਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦੇਵਦਾਨਵਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਮਮਾਦੇਸ਼ਤ੍ਤ੍ਵਪृਥੁਕੇਸ਼੍ਵਰਪਸ਼੍ਚਿਮੇ 5.2.50.
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਾ, ਪ੍ਰਥੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰੇषਾ ਤ੍ਵਦੀਯਾਪਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਭਵਿਤਾ ਧੁਵਮ੍
ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ।