ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਰ੍ਚਿਤਃ ਸੋऽਥ ਮਧੁਪਰ੍ਕਵਿਧਾਨਤਃ
ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਮਧੂਪ੍ਰਕ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੋਵਿਂਦਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ ਨੇ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
ਯੋ ਵੇਦਪੁਰੁषੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁषੋ ਹਰਿਃ
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਜੋ ਯਜਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਰੀ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਵ ਭੂਪਾਲਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਜਗਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ,
ਏष ਏਵ ਹਿ ਸਾਰੋऽਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰੇ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰੇ
ਇਸ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਇਕ ਮੂਲ ਸੱਚ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮੇਕਂ ਸਦਾ ਭਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਹृषੀਕਾਣਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਗਤਾਨ੍ਯਹੋ 5.2.46.
ਜਿਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਥਿਰਤਾ ਪਾ ਲਈ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ!
ਯੌਵਨਂ ਧਨਮਾਯੁष੍ਯਂ ਜਲਂ ਪਦ੍ਮਦਲੇ ਯਥਾ
ਜਵਾਨੀ, ਧਨ ਤੇ ਉਮਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੁਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਵਾਚਿ ਚੇਤਸਿ ਕਰ੍ਣੇऽਥ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਪ੍ਰਣਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ੀਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਃਪਤਿਮ੍
ਜਿਸਦੀ ਬੋਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਵਿਚ, ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜਨਾਰਦਨ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ,
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਤਾਂ ਕੋ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਵ ਭੂਤਲੇ ਉਪਕਰ੍ਤੁਮਨਾ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਭੂਪਤੇ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ? ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸੁਣ।
ਮਾਲਾਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਲਯਗਂਧਿਨੀ
ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਲਯਗੰਧਿਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ।
ਕਪਾਲਕੇਤੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦਾਨਵੇਨ ਬਲੀਯਸਾ
ਉਸਨੂੰ ਕਪਾਲਕੇਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਦਾਨਵ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲੇ ਚਂਪਕਾਵਤ੍ਯਾਂ ਨਗਰ੍ਯਾਂ ਸਾਸ੍ਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤਚ੍ਚ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ।
ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਨਕਾਸਕ੍ਤਾਂ ਮਾਂ ਜਹ੍ਰੇ ਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨ ਸਾਮ੍
ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸੀ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸ ਸ੍ਵਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਘਾਤੇਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਰਣੇ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਯਦਿ ਕੋਪਿ ਕृਤਜ੍ਞੋ ਮਾਂ ਹਤ੍ਵੇਮਂ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਮ੍ 5.2.46.
ਜੇ ਕੋਈ ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਇਸ ਮਾੜੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਵੇ,
ਯਦ੍ਯਤ੍ਰੋਪਚਿਕੀਰ੍षੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਦੁष੍ਟ ਦਾਨਵਾਤ੍ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਯੁਵਾ ਧੀਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿਣੇष੍ਯਤਿ
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਮਾੜੇ ਦਾਨਵ ਤੋਂ ਬਚਾ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਭਗਤ, ਧੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਏਗਾ।
ਆਤृਤੀਯਾਤਿਥਿ ਯਥਾ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਥ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਇਹ ਵਚਨ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਤ੍ਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਜਾ, ਉਹ ਮਾੜਾ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
ਸਾ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀ ਬਾਲਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ ਪਾਰ੍ਵਤੀਵਚਨਾਦ੍ਦੁष੍ਟਂ ਘਾਤਯਿष੍ਯਸ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਪਰ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਧਰੀ ਕੁੜੀ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾੜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਨਾਰਦਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਮਿਤ੍ਰਜਿਨ੍ਨृਪਃ ਉਪਾਯਂ ਚਾਪਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਗਂਤੁਂ ਵੈ ਚਂਪਕਾਵਤੀਮ੍
ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨਾਰਦੇਨ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਗਿਰਿਰਾਜਜੇ
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ, ਦੱਸਿਆ।
ਭਵਾਨ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਪੋਤਸ੍ਥਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਰਥਾਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ਵੀਣਾਮਾਦਾਯ ਗਾਯਂਤੀਂ ਗਾਥਾਮਤ੍ਯਂਤਸੁਸ੍ਵਰਮ੍
ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਕਿਸ਼ਤੀ ਉੱਤੇ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਖੜੀ, ਵੀਣਾ ਫੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵਿਹਿਤਂ ਯੇਨ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾऽਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕੋਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਾਥਾਮਿਮਾਂ ਤੁ ਸਂਗੀਯ ਸਰਥਾ ਸਮਹੀਰੁਹਾ 5.2.46.
ਉਹ ਇਹੀ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਥ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ।
ਭਵਾਨਪ੍ਯਵਿਸ਼ਂਕਂ ਚ ਤਤਃ ਪੋਤਾਨ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਤੂੰ ਵੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।
ਤਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪਾਤਾਲੇ ਨਗਰੀਂ ਚਂਪਕਾਵਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਤੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵੇਖੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਹਿਤੋ ਦੇਵਿ ਸ ਚਤੁਰ੍ਮੁ ਖਨਂਦਨਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਚੌਂ-ਮੁਖਾ ਵੀ।