ਸੋऽਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸੁਗਤਿਨਾ ਯਸ਼ਸਾ ਸਹ ਵਾਂਛ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਂਭਿਰ੍ਨੀਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਭਿਃ ਨ ਵ੍ਰਜਿष੍ਯਸਿ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਤੋ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ
ਉਹ ਇਜ਼ਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੀਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਤੱਕ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਸ ਵੈ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਾ ਸੁਮੇਧਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਈ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪਤਨੀ ਕਬੂਤਰਣ ਵੱਲੋਂ,
ਅਥੋषਸਿ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਬਲਿਨਾ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ ਆ ਗਿਆ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਚ੍ਛਯੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਮਹਾਂਬਲੀ ਬਾਜ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਕਿਂ ਵਾ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਿਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਗਿਰਾ ਵਿਧਿਰੇਵ ਹਿ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਨੋਦਿਤਮ੍
ਕਿ ਤੂੰ ਲੜ, ਮੂਰਖ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਦਦ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਸ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸ ਸਹਿਤਃ ਖਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਤृषਿਤਃ ਸੋऽਥ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਬਲਿਨਾ ਧृਤਃ
ਫਿਰ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਪਿਆਸਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਾਵਾਦਾਯੋਡ੍ਡਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਬਾਜ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਅਥ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਕਲਰਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਮੇਧਯਾ 5.2.45.
ਉਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ।
ਅਤੋऽਵਸ੍ਥਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਮਬਲਾ ਯਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਤਦਾ ਹਿਤਂ ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਰ੍ਵੇ ਤਦਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾਂ ਕਰਾਂਗੀ।
ਯਾਵਦਾਸ੍ਯਂ ਗਤਾਸ੍ਮ੍ਯਸ੍ਯ ਯਾਵਤ੍ਖਸ੍ਥੋ ਨ ਭੂਮਿਗਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ—
ਇਤਿ ਪਤ੍ਨੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ਖਗਃ
ਪਤਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਚੀਤ੍ਕਰਣੇਨਾਥ ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਮੁਖਸਂਪੁਟਾਤ
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟ ਗਈ।
ਵਿਪਦ੍ਯਪਿ ਚ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਰ੍ਨ ਸਂਤ੍ਯਾਜ੍ਯਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਯਮਃ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਜਤਨ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵ ਚ ਦ੍ਵਯੋਸ੍ਤਥਾਭੂਤਂ ਦੂਰੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਕਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਅਜੀਬ ਤੇ ਦੂਰ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਾਗ੍ਯਾਨੁਸਾਰੇਣ ਫਲਤ੍ਯੇਵ ਸਦੋਦ੍ਯਮਃ
ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਤਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਤੌ ਕਾਲਯੋਗੇਨ ਜਂਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਮृਤੌ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋ ਜੰਬੂ ਰਾਹ ਤੇ ਮਰ ਗਏ।
ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੇषੇ ਤਦਾ ਜਾਤੋ ਗਂਧਰ੍ਵਤਨਯਃ ਸ਼ੁਭਃ 5.2.45.
ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਣ ਬਚਿਆ, ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਨੇਕਵਿਦ੍ਯਾਨਿਲਯਃ ਕਲਾਕੌਸ਼ਲਭਾਜਨਮ੍
ਉਹ ਕਈ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਯਮਂ ਚਾਪਿ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਜਿਤੇਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਪਣੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਇਆ।
ਪਰਯੋषਿਤ੍ਸਮਾਸਕ੍ਤਿਰਾਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਰ੍ਬਲਂ ਸੁਖਮ੍
ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਜੀਵਨ, ਇਜ਼ਤ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੁਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰਂ ਚਾਪਿ ਨਿਯਮਂ ਸ ਸ਼ੁਚਿष੍ਮਾਨ੍ਸਮਾਦਦੇ
ਉਹ ਨੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਸਮਸ੍ਤਪੁਣ੍ਯਨਿਲਯਃ ਸਮਸ੍ਤਾਰ੍ਥਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਕਸਦਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਾਵਚ੍ਛਰੀਰਂ ਨਿਰੁਜਂ ਯਾਵਨ੍ਨੇਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਲਵਃ
ਜਦ ਤਕ ਸਰੀਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਹੀਂ,
ਇਤ੍ਥਂ ਮਂਦਾਰਦਾਮਿਃ ਸ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪਰਿਮਲਾਲਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਦਾਰਦਾਮੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ,
ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਪਿ ਸਂਜਾਤਾ ਰਤ੍ਨਦੀਪਸ੍ਯ ਮਂਦਿਰੇ
ਉਹ ਪਾਰਾਵਤੀ ਵਿਚ ਰਤਨਦੀਪ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸਮਸ੍ਤਨਾਗਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰੂਪਸ਼ੀਲਕਲਾਗੁਣੈਃ
ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਲਨ, ਕਲਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ,
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਖੀਦ੍ਵਯਂ ਚਾਸੀਦੇਕਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ 5.2.45.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਖੀਆਂ ਸਨ; ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਸੀ।