ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਨਃ ਕਲਰਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.2.45.
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਦੁਰ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੁਲ੍ਯਂ ਮੇ ਯਤ੍ਰ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਰਿਤੋ ਭਯਮ੍
ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਡੀਨੋਡ੍ਡੀਨਸਂਡੀਨਕਾਂਡਵ੍ਯਾਂਡਕਪਾਟਿਕਾ
ਇੱਥੇ ਘੋਸਲੇ, ਅੰਡੇ, ਚੂਜੇ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦੇ ਖੋਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ।
ਯਥੈਤਾਸੁ ਹਿ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤਿ ਚ ਪ੍ਰਿਯੇ ਸੁਖੇਨ ਤਿष੍ਠ ਕਾ ਚਿਂਚਾ ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਆਸ੍ਥਿਤਾ ਮੂਕਵਤ੍ਸਤੀ ਕਿਯਦਂਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਉਪਵਿष੍ਟੋऽਤਿਹृष੍ਟਵਤ੍।। ਆਯਾਮਾਂਤੇ ਚ ਸ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕੁਲਾਯਕੁਲਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਕ ਹੋਵੇ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋਸਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ।
ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਤਃ ਸਾਪਿ ਕਾਂਤਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਬਾਜ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਸੌ ਕ੍ਰੂਰੋऽਤਿਨਿਕਟਮੁਪਵਿष੍ਟੋऽਤਿਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਹ ਕਠੋਰ ਬਾਜ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ।
ਮृਗਾਕ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋਯਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਭੀਰੁਵृਤ੍ਤਯਃ
ਹਿਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਫਿਤਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਵਧੇਰੇ, ਉਹ ਡਰਪੋਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਯੋਰਭਿਮੁਖਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਾਮਦ੍ਵਯਾਵਧਿ
ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਪਹਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਗਤੇਥ ਸ਼ਕੁਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਾ ਬਭਾषੇ ਵਿਹਂਗਮਮ੍ 5.2.45.
ਜਦੋਂ ਦੋ ਪੰਛੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਨੇ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟੇ ਪ੍ਰਣष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਦਾਵਾਸਸ਼੍ਚ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਿਯ
ਜੇ ਕੋਈ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਿਆਰੇ, ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਕਿਂ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਰਾਗੇਣ ਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਕੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਿਚ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ?
ਸ ਪਂਗੁਰ੍ਨਾ ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੂਲਸ੍ਥਿਤ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਹ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰੁੱਖ।
ਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਪ੍ਰਿਯੇ ਮਾ ਭੈਃ ਖਗਾਰ੍ਦਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਪਿਆਰੀ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਪੰਛੀ।'
ਤਦ੍ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਯਂ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤੋऽਚਲਃ
ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਕੁਲਾਯਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਮਾਗਤ੍ਯੋਵਾਚ ਪਾਰਾਵਤੀ ਪਤਿਮ੍
ਗੁੰਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਮਾਦਾ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਮਪਿ ਸ਼ਂਸਿਨੀਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਨਿਕਲ ਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਪੁਨਰ੍ਦਾਰਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁ ਪੁਨਰ੍ਗृਹਮ੍
ਪਤਨੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਵੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਭੂਪਤੇਰਿਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਯਮਾਤ੍ਮਾਰ੍ਜਕਃ ਪਰਃ 5.2.45.
ਜੋ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸੁਗਤਿਨਾ ਯਸ਼ਸਾ ਸਹ ਵਾਂਛ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਂਭਿਰ੍ਨੀਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਭਿਃ ਨ ਵ੍ਰਜਿष੍ਯਸਿ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਤੋ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ
ਉਹ ਇਜ਼ਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੀਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਤੱਕ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਸ ਵੈ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਾ ਸੁਮੇਧਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਈ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪਤਨੀ ਕਬੂਤਰਣ ਵੱਲੋਂ,
ਅਥੋषਸਿ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਬਲਿਨਾ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ ਆ ਗਿਆ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਚ੍ਛਯੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਮਹਾਂਬਲੀ ਬਾਜ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਕਿਂ ਵਾ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਿਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਗਿਰਾ ਵਿਧਿਰੇਵ ਹਿ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਨੋਦਿਤਮ੍
ਕਿ ਤੂੰ ਲੜ, ਮੂਰਖ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਦਦ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਸ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸ ਸਹਿਤਃ ਖਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਤृषਿਤਃ ਸੋऽਥ ਸ਼੍ਯੇਨੇਨ ਬਲਿਨਾ ਧृਤਃ
ਫਿਰ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਪਿਆਸਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਾਵਾਦਾਯੋਡ੍ਡਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਬਾਜ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਅਥ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਕਲਰਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਮੇਧਯਾ 5.2.45.
ਉਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ।