ਇਤਿ ਦੁਰ੍ਗੇ ਬਲਂ ਸ਼ਂਸਞ੍ਛ੍ਯੇਨੋ ਰੋषਾਰੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਪਾਰਾਵਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਪਣੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 5.2.45.
ਫਿਰ, ਪਾਰਾਵਤੀ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਵ ਦृਗ੍ਵਿषਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋऽਯਂ ਪ੍ਰਬਲੋ ਰਿਪੁਃ
ਇਹ ਬਾਜ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ ਚ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਪਤਿਃ
ਪਾਰਾਵਤੀ ਦੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਰਾਵਤਾ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਪਾਰਾਵਤ ਉਵਾਚ ਕਤਿ ਨਾਮ ਨ ਸਂਤੀਹ ਸੁਭਗੇ ਵ੍ਯੋਮਚਾਰਿਣਃ
ਪਾਰਾਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਭਾਗੇ, ਇੱਥੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਹਨ?
ਕਤਿ ਚੈਵ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨੌ ਸੁਖਸ੍ਥਾਵਿਹ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਤੇ, ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ?
ਇਤ੍ਥਂ ਪਾਰਾਵਤਵਰਾਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਵਤੀ ਵਚਃ
ਪਾਰਾਵਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਰਾਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਿਤਵਤ੍ਯੋਪਦਿਸ਼੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ।
ਅਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਰਪ੍ਯਥਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸ ਦਂਪਤੀ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਬਾਜ ਫਿਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਮਂਡਲਗਤ੍ਯਾ ਸ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਪਰਿਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਨਃ ਕਲਰਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.2.45.
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਦੁਰ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੁਲ੍ਯਂ ਮੇ ਯਤ੍ਰ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਰਿਤੋ ਭਯਮ੍
ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਡੀਨੋਡ੍ਡੀਨਸਂਡੀਨਕਾਂਡਵ੍ਯਾਂਡਕਪਾਟਿਕਾ
ਇੱਥੇ ਘੋਸਲੇ, ਅੰਡੇ, ਚੂਜੇ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦੇ ਖੋਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ।
ਯਥੈਤਾਸੁ ਹਿ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤਿ ਚ ਪ੍ਰਿਯੇ ਸੁਖੇਨ ਤਿष੍ਠ ਕਾ ਚਿਂਚਾ ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਆਸ੍ਥਿਤਾ ਮੂਕਵਤ੍ਸਤੀ ਕਿਯਦਂਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਉਪਵਿष੍ਟੋऽਤਿਹृष੍ਟਵਤ੍।। ਆਯਾਮਾਂਤੇ ਚ ਸ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕੁਲਾਯਕੁਲਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਕ ਹੋਵੇ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋਸਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ।
ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਤਃ ਸਾਪਿ ਕਾਂਤਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਬਾਜ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਸੌ ਕ੍ਰੂਰੋऽਤਿਨਿਕਟਮੁਪਵਿष੍ਟੋऽਤਿਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਹ ਕਠੋਰ ਬਾਜ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ।
ਮृਗਾਕ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋਯਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਭੀਰੁਵृਤ੍ਤਯਃ
ਹਿਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਫਿਤਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਵਧੇਰੇ, ਉਹ ਡਰਪੋਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਯੋਰਭਿਮੁਖਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਾਮਦ੍ਵਯਾਵਧਿ
ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਪਹਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਗਤੇਥ ਸ਼ਕੁਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਾ ਬਭਾषੇ ਵਿਹਂਗਮਮ੍ 5.2.45.
ਜਦੋਂ ਦੋ ਪੰਛੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਨੇ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟੇ ਪ੍ਰਣष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਦਾਵਾਸਸ਼੍ਚ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਿਯ
ਜੇ ਕੋਈ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਿਆਰੇ, ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਕਿਂ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਰਾਗੇਣ ਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਕੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਿਚ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ?
ਸ ਪਂਗੁਰ੍ਨਾ ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੂਲਸ੍ਥਿਤ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਹ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰੁੱਖ।
ਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਪ੍ਰਿਯੇ ਮਾ ਭੈਃ ਖਗਾਰ੍ਦਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਪਿਆਰੀ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਪੰਛੀ।'
ਤਦ੍ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਯਂ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤੋऽਚਲਃ
ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਕੁਲਾਯਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਮਾਗਤ੍ਯੋਵਾਚ ਪਾਰਾਵਤੀ ਪਤਿਮ੍
ਗੁੰਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਮਾਦਾ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਮਪਿ ਸ਼ਂਸਿਨੀਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਨਿਕਲ ਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਪੁਨਰ੍ਦਾਰਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁ ਪੁਨਰ੍ਗृਹਮ੍
ਪਤਨੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਵੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਭੂਪਤੇਰਿਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਯਮਾਤ੍ਮਾਰ੍ਜਕਃ ਪਰਃ 5.2.45.
ਜੋ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।