ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਤਿ ਚ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਚੋਤ੍ਤਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਤਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ । ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਰਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਸ੍ਰੀ ਦੇਵਦੇਵ ਨੇ فرمایا: ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਮਿਹਾਸੀਦ੍ਯਤ੍ਪੀਠੇ ਵਿਰਜਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਰਜਾ ਨਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।
ਨਾਨਾਭਂਗਿਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਢ੍ਯੇ ਰਤ੍ਨਸਾਨਾਵਿਵਾਪਰੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ।
ਪਾਰ੍ਵਣੇਨ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕੇਨ ਖੇਦਾਦਿਵ ਸਮਾਸਿਤੇ
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਉਪਰੋਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਾਯਂ ਚ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਕੁਰ੍ਵ ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਜਃਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਲਗ੍ਨਂ ਦੂਰੀਕੁਰ੍ਵਦ੍ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇਤਿ ਚ ਤਥਾ ਤਯੋਃ ਕਰ੍ਣਾਤਿਥੀਭਵੇਤ੍
ਮਹਿਲ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਨ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਨਿ ਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਂਭੁਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾਣ੍ਯਲਮ੍
ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਾਦਯੰਤਰ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵਾਫਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।
ਮਂਗਲਾਰਾਤ੍ਰਿਕਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋਸ੍ਤਯੋਃ
ਰਾਤ ਲਈ ਮੰਗਲਕ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਕਤਾਂ ਦੀ ਰਸਮ — ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ — ਉਹ ਦੋ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿਹਾਯਾਪਿ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਰਮਾਨਸੌ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਲ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ—
ਤਤ੍ਰਾਸਕृਜ੍ਜਨਾਕੀਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਪਰਿਤੋऽਵਨੌ 5.2.45.
ਉਥੇ, ਮੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਵਿष੍ਣੁਦੇਹੋਦ੍ਭਵਂ ਜਲਮ੍
ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਹੈ।
ਤਯੋਰਿਤ੍ਥਂ ਵਿਚਰਤੋਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਸਮੀਪਤਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ-ਅੱਖੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ—
ਅਥ ਦੇਵਾਲਯਸ੍ਕਂਧੇ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰ੍ਗਤੌ ਚ ਤੌ
ਫਿਰ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੰਧ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਖਿੜਕੀ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਚ੍ਚ ਪਾਰਾਵਤਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਸ਼੍ਯੇਨਃ ਪਰਿਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਉਹ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਕੜ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿਲੋਕਯਾਮਾਸ ਤਦਾਗਮਵਿਨਿਰ੍ਗਮੌ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕੇਨਾਧ੍ਵਨਾ ਚ ਨਿਰ੍ਯਾਤਃ ਕਿਂਕਾਲੇ ਕੁਰੁਤਸ਼੍ਚ ਕਿਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਰਾਹੇ ਉਹ ਨਿਕਲੇ, ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਅਤੇ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?
ਦੁਰ੍ਬਲੋऽਪ੍ਯਾਕਲਯਿਤੁਂ ਸਹਸਾਰਿਰ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੈਰੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਨ ਕਰ੍ਮ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਨ੍ਨृਪਤੇਰ੍ਦੁਗੇਣੈਕੇਨ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ ਯਦਿ ਦੁਰ੍ਗਂ ਸ੍ਯਾਦਪਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਮ੍
ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਜੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਪ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੁਕਵੇ ਰਾਹ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਦੁਰ੍ਗੇ ਬਲਂ ਸ਼ਂਸਞ੍ਛ੍ਯੇਨੋ ਰੋषਾਰੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਪਾਰਾਵਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਪਣੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 5.2.45.
ਫਿਰ, ਪਾਰਾਵਤੀ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਵ ਦृਗ੍ਵਿषਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋऽਯਂ ਪ੍ਰਬਲੋ ਰਿਪੁਃ
ਇਹ ਬਾਜ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ ਚ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਪਤਿਃ
ਪਾਰਾਵਤੀ ਦੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਰਾਵਤਾ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਪਾਰਾਵਤ ਉਵਾਚ ਕਤਿ ਨਾਮ ਨ ਸਂਤੀਹ ਸੁਭਗੇ ਵ੍ਯੋਮਚਾਰਿਣਃ
ਪਾਰਾਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਭਾਗੇ, ਇੱਥੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਹਨ?
ਕਤਿ ਚੈਵ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨੌ ਸੁਖਸ੍ਥਾਵਿਹ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਤੇ, ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ?
ਇਤ੍ਥਂ ਪਾਰਾਵਤਵਰਾਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਵਤੀ ਵਚਃ
ਪਾਰਾਵਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਰਾਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਿਤਵਤ੍ਯੋਪਦਿਸ਼੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ।
ਅਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਰਪ੍ਯਥਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸ ਦਂਪਤੀ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਬਾਜ ਫਿਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਮਂਡਲਗਤ੍ਯਾ ਸ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਪਰਿਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।