ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇਂऽਗਾਰਕੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀ ਚੌਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਾਰਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਤਿਰਤਾਲੀ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮੀਹਿਤਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਯੇ ਮੇਘਾ ਵृष੍ਟਿਕਾਰਕਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੱਦਲ ਹੀ ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਤੋ ਜਾਤੇ ਦੇਵਾ ਭੀਤਾ ਵਰਾਨਨੇ
ਜਦ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ।
ਨੈਵਾਪ੍ਯਾਯਨਮਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਨਾ ਹੋਮੇਨ ਜਾਯਤੇ
ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੋਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਭਰਪਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤੇषਾਂ ਵਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਃ ਕਾਮਾਨ੍ਯਜ੍ਞਾਦਿਪੂਜਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृष੍ਵੀਂ ਜਲੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਏ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵਾ ਮਹੀ ਜਾਤਾ ਵਿਨष੍ਟਾਃ ਕ੍ਰਤਵਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਹਨ—
ਅਕਾਲੇ ਪ੍ਰਲਯਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਪृਥਿਵੀ ਜਲੇ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਿਉਂ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਡੁੱਬ ਗਈ?
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਸਸ੍ਮਾਰ ਬਲਸੂਦਨਮ੍ 5.2.44.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਲਾਸੂਦਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਮ ਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੋਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪ੍ਲਾਵਿਤਾ ਮਹੀ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਧਰਤੀ ਕਿਉਂ ਡੁੱਬੀ?'
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਹੂਤਾ ਮੇਘਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਫਿਰ, ਪਾਰਵਤੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਚ ਕृਤਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਾਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੱਦਾਂ ਵਧਾਈਆਂ।
ਗਜਾਕਾਰੈਸ੍ਤਤੋ ਮੇਘੈਃ ਸਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਵृਤਃ
ਫਿਰ, ਹਾਥੀ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ—
ਸ਼ਰਭਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮਾਸ਼ਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਧਿਪਤਿਃ ਕृਤਃ
ਸ਼ਰਭ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵੇ ਸਂਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਚ ਵਰ੍षਧ੍ਵਂ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੈਰ੍ਜਲਜੈਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਸਾਵਣ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਕ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥੇਤਿ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੇ ਲੋਕੇ ਮਰ੍ਯਾਦਾਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਘਨਾਃ 5.2.44.
ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਰੀਤ 'ਚ ਟਿਕ ਗਈ, ਘਟਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਕ੍ਰੂਰਗ੍ਰਹੈਰਥੋ ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਮੇਘਾ ਵृष੍ਟਿਕਾਰਕਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਪੀਡਿਤਾਃ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਾਸਵਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈਆਂ ਘਟਾਂ ਨੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਮੇਘਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਤ੍ਰ ਸ੍ਤੋ ਵਾਸਵਸ੍ਤਦਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਮਸਮਰ੍ਥੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਘਟਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸਵ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੇਬਸ ਹਾਂ, ਓ ਮੀਂਹ ਵਾਲੋ।'
ਅਹਂ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਕृਤਃ ਕ੍ਰੂਰਗ੍ਰਹੈਃ ਪੁਰਾ
'ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਕਠੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਮਮ ਮਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਾ ਏਵ ਯਤੋਧਿਕਾਃ
'ਉਹ ਗ੍ਰਹਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹਨ।'
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਭੂਮੌ ਸਂਜਾਤਾ ਸ਼ਤਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਲ ਪੈ ਗਈ।
ਅਸ੍ਥਿਕਂਕਾਲਸ਼ਕਲਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਹੱਡੀਆਂ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਤੇ ਟੁਕੜੇ, ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ, ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।
ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਨਰ੍ਭੀਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਫਿਰ ਡਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਏ।
ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪੀਡਿਤਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹ
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸੁੱਕੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।