ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਕਲ੍ਪੇ ਪੁਰਾ ਜਾਤੋ ਵਕ੍ਰਾਂਗੋ ਲੋਹਿਤਚ੍ਛਵਿਃ ਮਯਾ ਧृਤੋ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੂਮਿਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਆਦਿ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਕਰੀ ਦੇਹ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਭੂਮਿਪੁਤ੍ਰਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇ ਸੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਕਾਯੇ ਭਯਾਵਹੇ
ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਕਾਰੀ ਸੀ,
ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਗਤਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਚੇਲੁਸ਼੍ਚ ਧਰਣੀਧਰਾਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ऋषਯੋ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ,
ਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਁਸਾਃ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵਾਂਗ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਹਰਗਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵੇਨੈਵ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯਾ
ਹਰਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ,
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ,
ਮਯਾ ਪृष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋ?'
ਤੈਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲੈਃ ਪੀਡਿਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚੈਵ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨਵਮ੍ ।। 5.2.43.
ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ: ਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਖਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰ੍ਥਂ ਕृਪਯਾ ਮਯਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਦੇਵ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੁਕਮ ਦਿਓ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਮਮਾਂਗਾਦ੍ਰਜਸਾ ਜਾਤਸ੍ਤੇਨਾਂਗਾਰਕ ਉਚ੍ਯਸੇ
ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧੂੜ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਵਕ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੋ ਵਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗੀਯਸੇ ਬੁਧੈਃ ਆਹਾਰੇਣ ਵਿਨਾ ਦੇਵ ਕਥਂ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਕਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਵਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਦੇਹਿ ਸੁਸ੍ਥਾਨਮਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਥਾਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮृਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਯੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਖਗਰ੍ਤਾ ਚੈਵ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਚ ਸਂਗਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਖਗਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਮਯਾ ਧृਤਾ ਗਂਗਾ ਤਦਾ ਸਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ 5.2.43.
ਜਦ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ।
ਖਗਰ੍ਤੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਖਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਉਹ ਖਗਰਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਈ।
ਲਿਂਗਮੂਰ੍ਤਿਰਹਂ ਪੁਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸੁਰਪੂਜਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਗਮੇ ਲੋਕਪੂਜਿਤੇ
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ ਤੇ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਲੋਂ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਮਯਾ ਤਵ
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗ੍ਰਹਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਤ੍ਵਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਸਦਾ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਰੀਤਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨਗੇ।
ਵਾਰਸ਼੍ਚੈਕਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦਤ੍ਤੋ ਮਂਗਲਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਤਵ ਤੈਲਾਭ੍ਯਂਗਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਬਲਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਗੇ, ਪਰ ਉਹ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਵਕ੍ਰਾਂਗੋ ਮਂਗਲਃ ਸੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਵਕਰਾਂਗ ਵਾਲੇ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਮਦੀਯੇਨ ਵਰਾਨਨੇ
ਮੇਰੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।
ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਖਗਰ੍ਤ੍ਤਾਸਂਗਮਾਂਤਿਕਮ੍ ।। 5.2.43.
ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਖਗਰਤਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ।