ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਗਂਗਾ ਕਲਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਉਥੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਦਾਨਫਲਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸੁਭਗੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕੇਦਾਰਮਮਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਕੇਦਾਰ ਤੇ ਅਮਰੇਸ਼ਵਰ,
ਗੋਦਾਵਰੀ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਦਾ ਵੇਤ੍ਰਵਤ੍ਯਪਿ
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਬਾਹੁਦਾ ਤੇ ਵੈਤਰਵਤੀ ਵੀ,
ਗੁਪ੍ਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵ ਹਿ
ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਿਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵੀ,
ਏਤੇषਾਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ ਅਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਗੀਯਤੇ ਗਣਵਂਦਿਤੇ ।।5.2.42.
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਇਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗਂਗੇਸ਼੍ਵਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਕਲ੍ਪੇ ਪੁਰਾ ਜਾਤੋ ਵਕ੍ਰਾਂਗੋ ਲੋਹਿਤਚ੍ਛਵਿਃ ਮਯਾ ਧृਤੋ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੂਮਿਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਆਦਿ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਕਰੀ ਦੇਹ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਭੂਮਿਪੁਤ੍ਰਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇ ਸੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਕਾਯੇ ਭਯਾਵਹੇ
ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਕਾਰੀ ਸੀ,
ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਗਤਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਚੇਲੁਸ਼੍ਚ ਧਰਣੀਧਰਾਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ऋषਯੋ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ,
ਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਁਸਾਃ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵਾਂਗ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਹਰਗਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵੇਨੈਵ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯਾ
ਹਰਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ,
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ,
ਮਯਾ ਪृष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋ?'
ਤੈਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲੈਃ ਪੀਡਿਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚੈਵ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨਵਮ੍ ।। 5.2.43.
ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ: ਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਖਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰ੍ਥਂ ਕृਪਯਾ ਮਯਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਦੇਵ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੁਕਮ ਦਿਓ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਮਮਾਂਗਾਦ੍ਰਜਸਾ ਜਾਤਸ੍ਤੇਨਾਂਗਾਰਕ ਉਚ੍ਯਸੇ
ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧੂੜ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਵਕ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੋ ਵਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗੀਯਸੇ ਬੁਧੈਃ ਆਹਾਰੇਣ ਵਿਨਾ ਦੇਵ ਕਥਂ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਕਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਵਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਦੇਹਿ ਸੁਸ੍ਥਾਨਮਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਥਾਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮृਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਯੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਖਗਰ੍ਤਾ ਚੈਵ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਚ ਸਂਗਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਖਗਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਮਯਾ ਧृਤਾ ਗਂਗਾ ਤਦਾ ਸਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ 5.2.43.
ਜਦ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ।