ਤਦਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਹਿषੀ ਜਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀ ਸ ਤਯਾ ਸਹਿਤੋ ਰੇਮੇ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸਰਿਤਾਂਪਤਿਃ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਗਈ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੁਪਾਸਾਂਚਕ੍ਰਿਰੇ ਸੁਰਾਃ ਗਂਗਯਾ ਸਹਿਤੋ ਦੇਵਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਅਥ ਗਂਗਾ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਸਮੁਪਾਯਾਤ੍ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਫਿਰ ਗੰਗਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਈ।
ਤਤੋऽਭਵਨ੍ਸੁਰਗਣਾਃ ਸਹਸਾऽਵਾਙ੍ਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾऽਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ ਤਿਰਸ੍ਕृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਂਗਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾਥ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਫਿਰ, ਗੰਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਲੋਕਮਲ੍ਪਾਯੁषਂ ਦੀਨਾ ਤਤ੍ਰ ਦੁਃਖਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ 5.2.42.
ਉਥੇ, ਤੂੰ ਛੋਟੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗੇਗੀ।
ਵਿਨਾਪਰਾਧਾਚ੍ਛਪ੍ਤਾਹਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਦੇਵਸਂਸਦਿ
ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਧੂਤਂ ਵਾਯੁਨਾ ਵ੍ਯਾਪਕੇਨ ਤੁ
ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ, ਮੇਰਾ ਵਸਤ੍ਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਿਆ।
ਵਸੂਨਾਂ ਕਾਰਣਾਦ੍ਦੇਵਿ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਨਦਿ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤੇ
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵਸਦੇ ਹਨ,
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਪਿਤਾਮਹਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁष੍ਟਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਪਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ; ਸ਼ਿਪਰਾ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੇਵਨਦੀ ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਦੇਵ-ਦਰਿਆ,
ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਪਯਸਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦਿਵਿਆ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਂਜਾਤਾ ਸਾ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਪੂਰ੍ਵਵਾਹਿਨੀ ਗਂਗਯਾਰਾਧਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੀਹਿਤਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵੈਰ੍ਗਂਗਾ ਦੇਵਨਦੀ ਤਦਾ 5.2.42.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗੰਗਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਾਨਿਤਾ ਸਾ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਸਮੀਪੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇਦਿਨੀ
ਉਸ ਮਹਾ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਧਰਤੀ ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤਕ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਗਂਗਾ ਕਲਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਉਥੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਦਾਨਫਲਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸੁਭਗੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕੇਦਾਰਮਮਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਕੇਦਾਰ ਤੇ ਅਮਰੇਸ਼ਵਰ,
ਗੋਦਾਵਰੀ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਦਾ ਵੇਤ੍ਰਵਤ੍ਯਪਿ
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਬਾਹੁਦਾ ਤੇ ਵੈਤਰਵਤੀ ਵੀ,
ਗੁਪ੍ਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵ ਹਿ
ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਿਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵੀ,
ਏਤੇषਾਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ ਅਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਗੀਯਤੇ ਗਣਵਂਦਿਤੇ ।।5.2.42.
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਇਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗਂਗੇਸ਼੍ਵਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।