ਸਮਾਧਿਧ੍ਯਾਨਨਿਰਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰਾਦਰਾਤ੍
ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤੁ ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੁਣ੍ਡੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਕਰਃ ਸਦਾ
ਤੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ; ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪਤਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡੇਸ਼੍ਵਰਮਨਾਦਿਂ ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਸਦਾ 5.2.40.
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਨਾਮਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਮਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਸ਼ਤਸ੍ਯ ਚ
ਦਸ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਸੌ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੁਂਪੇਸ਼੍ਵਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਮ ਯਸ੍ਯ ਮਹੀਤਲੇ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਾਮ ਲੁੰਪੇਸ਼ਵਰ ਵਿਆਪਕ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ੇ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਗਣਾਕੀਰ੍ਣੇ ਬਭੂਵ ਜਗਤੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਮਲੇਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਦਯਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮੋ ਨृਪਤਿਃ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਅਥ ਕੇਨਾਪਿ ਕਥਿਤਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸਾਮਗੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਾਉਂਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਦਸ੍ਯੁਭਿਃ ਸਂਵृਤਃ ਕ੍ਰੂਰੈਃ ਕ੍ਰੋਧੇਨਾਕੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਕਰੜੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉਲਝੇ ਹੋਏ,
ਮੁਨਿਨਾ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਮਧੁਪਰ੍ਕਾਦਿਵਿष੍ਟਰੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮਧੁਪਰਕ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਸਹਸਾ ਨ ਦਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿਨਾ ਤਦਾ ਵਨਂ ਬਭਂਜ ਸਕਲਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਮੁਨੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲ੍ਯਮਾਨਾਂ ਚ ਗਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਂ ਚਾਤੀਵ ਦੁਃਖਿਤਮ੍ 5.2.41.
ਗਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ,
ਏਵਂ ਵਦਂਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਜਘਾਨ ਹ
ਜਦੋਂ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਅਸਕृਤ੍ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਵਿਲਪਂਤਮਨਾਥਵਤ੍
ਉਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ, ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ!' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਿਤ੍ਪਾਣਿਰੁਪਾਗਤਃ ਅਨਾਗਸਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁੱਤਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਧ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ; ਮਹਾਨ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖੀ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਿਆ।
ਕੇਨੇਦਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਪਾਪੇਨ ਮੇ ਪਿਤਾ
ਇਹ ਘਟੀਆ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ?
ਵਿਲਪ੍ਯੈਵਂ ਸਕਰੁਣਂ ਬਹੁਨਾ ਨਾਵਿਧਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਐਸਾ ਕਰੁਣਾਵਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦਦਾਹ ਪਿਤਰਂ ਚਾਗ੍ਨੌ ਤੋਯਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯੇਨ ਮੇ ਨਿਹਤਃ ਪਿਤਾ
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਾ ਕੁष੍ਠਰੋਗੇਣ ਪੀਡਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਔषਧੈਰਧਿਕੋऽਭ੍ਯੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ।
ਚਿਤਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਰੇਭੇ ਸਮਾਯਾਤੋऽਥ ਨਾਰਦਃ 5.2.41.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਿਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਥ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਲੁਂਪੋऽਸੌ ਨਾਰਦਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ਤੇਨਾਹਂ ਪੀਡਿਤੋऽਤੀਵ ਨ ਚ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਸੌ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਲੁੰਪਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।'
ਔषਧੈਰ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਕਸ੍ਮਾਦੇਤਦਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
'ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰੋਗ ਕਿਉਂ ਵਧਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸੋ।'
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲੁਂਪਾਧੀਸ਼ਸ੍ਯ ਨਾਰਦਃ
ਰਾਜਾ ਲੁੰਪਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।