ਦੁਰਾਧਰ੍षਤਰਃ ਸ਼ੈਲਃ ਸਮਂਤਾਦ੍ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਯੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਃ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਕਿਹੜੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਵਾਂ?
ਤ੍ਵਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਦੇਵ ਕੁਣ੍ਡਃ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਯਾ ਗਣਃ । ਮਮਾਜ੍ਞਾ ਨ ਕृਤਾ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਫਲਂ ਨ ਵਚੋ ਮਮ
ਤੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਦੇਵ, 'ਕੁੰਡ ਨੂੰ ਮੈਂ, ਗਣ, ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਭੈਰਵਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ 5.2.40.
ਭੈਰਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਗਣਪੋऽਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਗਣਪਤੀ ਗਣਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ, ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਲਿਂਗਮਾਰਾਧ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤੁ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਦੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਅਥਾਹਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ।
ਸਮਾਧਿਧ੍ਯਾਨਨਿਰਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰਾਦਰਾਤ੍
ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤੁ ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੁਣ੍ਡੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਕਰਃ ਸਦਾ
ਤੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ; ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪਤਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡੇਸ਼੍ਵਰਮਨਾਦਿਂ ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਸਦਾ 5.2.40.
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਨਾਮਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਮਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਸ਼ਤਸ੍ਯ ਚ
ਦਸ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਸੌ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੁਂਪੇਸ਼੍ਵਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਮ ਯਸ੍ਯ ਮਹੀਤਲੇ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਾਮ ਲੁੰਪੇਸ਼ਵਰ ਵਿਆਪਕ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ੇ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਗਣਾਕੀਰ੍ਣੇ ਬਭੂਵ ਜਗਤੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਮਲੇਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਦਯਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮੋ ਨृਪਤਿਃ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਅਥ ਕੇਨਾਪਿ ਕਥਿਤਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸਾਮਗੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਾਉਂਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਦਸ੍ਯੁਭਿਃ ਸਂਵृਤਃ ਕ੍ਰੂਰੈਃ ਕ੍ਰੋਧੇਨਾਕੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਕਰੜੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉਲਝੇ ਹੋਏ,
ਮੁਨਿਨਾ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਮਧੁਪਰ੍ਕਾਦਿਵਿष੍ਟਰੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮਧੁਪਰਕ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਸਹਸਾ ਨ ਦਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿਨਾ ਤਦਾ ਵਨਂ ਬਭਂਜ ਸਕਲਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਮੁਨੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲ੍ਯਮਾਨਾਂ ਚ ਗਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਂ ਚਾਤੀਵ ਦੁਃਖਿਤਮ੍ 5.2.41.
ਗਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ,
ਏਵਂ ਵਦਂਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਜਘਾਨ ਹ
ਜਦੋਂ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਅਸਕृਤ੍ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਵਿਲਪਂਤਮਨਾਥਵਤ੍
ਉਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ, ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ!' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਿਤ੍ਪਾਣਿਰੁਪਾਗਤਃ ਅਨਾਗਸਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁੱਤਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਧ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ; ਮਹਾਨ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖੀ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਿਆ।