ਸ੍ਵਨਾਮਪੂਰ੍ਵਿਕਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਸ਼ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯ ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥਿਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀ ਤੀਥ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ—
ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਚਕਰ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤॄਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਿਂਡਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ—
ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਹਰਿਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਚਕਰ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁਹਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—
ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿष੍ਕਲ੍ਮषੋ ਨਰਃ
ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਦਾਪਿ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਤੀਥੇ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਚਕਰ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ—
ਇਤਿ ਸਕਲਗੁਣਾਬ੍ਧਿਰ੍ਧ੍ਯੇਯਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਰਿਹ ਪਰਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਥਿਵਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਧਿਆਨਯੋਗ ਰੂਪ ਅਤੇ ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ, ਇੱਥੇ ਉੱਚਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿਭੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਹਰੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁਨਰਾਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਰੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਹਰਿਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਚਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਆਗਤ੍ਯ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਥੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਲਕਲ੍ਲੋਲਕਲਿਤਂ ਕਲੁषਾਪਹਮ੍
ਇਹ ਥਾਂ ਚੌੜੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਲ ਹਟਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਹਂਸਸਾਰਸਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵ ਵਿਹਂਗਮਮਨੋਹਰਮ੍
ਹੰਸ, ਸਰਸ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਣ੍ਡੇ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਨਾਤਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹਸਾ ਸੁਰਾਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਅਸ੍ਯ ਕੁਣ੍ਡਸ੍ਯ ਸਕਲਂ ਖਾਤਸ੍ਯ ਵਿਮਲਤ੍ਵਿषਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੋਦਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁੰਡ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਗਤਂ ਰਜਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕृਪਯਾ ਤ੍ਵਮਤੋ ਵਦ ।। 2.8.2.
ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੱਸ।
ਕੁਣ੍ਡਸ੍ਯੈਤਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਨਾਫਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਾਪਾਤ੍ਮਾਨੋऽਪਿ ਜਂਤਵਃ ਨਿਵਸਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਇਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਤ੍ਰ ਦਾਨੇਨ ਹੋਮੇਨ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਥੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—
ਮਮਾਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰਸਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇ ਸ੍ਨਾਨਤੋ ਨਰਃ
ਮੇਰੇ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਸਮਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਣ੍ਡੇ ਚ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸਦਾ ਮਮ
ਇਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗੀ।
ਯਾਤ੍ਰਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸਦਾ ਸੁਰਾਃ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰੀ ਮਮ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੇਰੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਇਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਚੈਵ ਸਦਾ ਦੇਯਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸੋਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨ
ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਪਰਮਂ ਭੁਵਿ 2.8.2.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕੁੰਡ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤਪੋਰਾਸ਼ਿਰਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕੁਂਭਸਂਭਵਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਅਗਸਤਿਆ,