ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀਰ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਕਦੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚਿੱਟੀ ਚਿਕੜ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸੁੰਦਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਉੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: “ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਜਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀਅਤ, ਅਤੇ ਐਸਾ ਦੁਰਲਭ, ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਦਿਓ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਆਦਿਤਯ, ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਸਕਣ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਗਣ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਕਿਨਨਰ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ' ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਗਣਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ—ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਾਅਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਡਿਆਈਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਅਠੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, “ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ,” ਇੱਥੇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਕੁਝ ਨੇ ਭਜਨ ਗਾਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰ ਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: “ਇਕੋ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ—ਮਹਾਦੇਵ—ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਾਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?” ਉਸ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ: “ਤੂੰ ਪੂਜਾ, ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਹੇ ਗਣੇਸ਼, ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਲਾਲਚੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?” ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਹ (ਮਹਾਦੇਵ) ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ। ਪਾਰਵਤੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਰਨ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੰਝ ਕੁਠੜਾ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ?” ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਾਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਨਖ, ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ, ਲਿੰਗ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਆਦਿ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਖ, ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਨੱਕ ਆਦਿ ਮਿਲ ਗਏ। ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੇ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤਦ, ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਤਪ ਗਈ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਣੁ ਅਤੇ ਇੰਦਰ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਤੇਰੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਮਨਾਓ, ਪੁੱਤਰ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਹੋਈ।