ਇਹ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਤੂੰ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਗਣ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਚ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਗਲ ਹੋਵੇਂ?" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗਣ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਕਾਂਪਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੋ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆ, ਆ! ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀਰਕਾ ਹੈਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਸੁੰਦਰ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀਰਕਾ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੋਰੋਚਨਾ ਦੇ ਚਟਕਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਬੋਲੀ। ਉਹ ਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੰਡਾ ਪਹਾੜ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਸੀ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਚਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਸੁਚੱਜੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਖੇਡਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀਰ ਪੂਤ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਮੇਰੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇ।" ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਅਮਰਤਾ, ਅਤੇ ਐਸਾ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਦਰਜਾ ਪਾਏ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਆਦਿਤਯ, ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਮੇਰੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਗਣ ਸਦਾ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। "ਕਿਨਨਰ-ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ," ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕੁਸੁਮੇਸ਼, ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ, ਹੇ ਗਣਪ, ਤੈਨੂੰ 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇ en ਤੱਕ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਨਵ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਤੀਹਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, 'ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ' ਦੀ ਵਰਣਨਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਵੰਤਿਕ ਖੰਡ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਗਾਈ। ਇਕ ਨੇ ਕਠੋਰ ਚਿੱਤ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। "ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?" "ਤੂੰ ਪੂਜਾ, ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਜਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਹੇ ਗਣੇਸ਼, ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਲਾਲਚੀ ਬਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ।" "ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਉਸੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈਂ।" ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਦਯਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?" "ਨਖ, ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ, ਲਿੰਗ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਿਰ ਵੀ..." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।