ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮੀਕ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਦੇਵ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਹਨ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸਮਪੱਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਪੁੰਜਯਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸੰਤਾਨ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਸਿਵਾਏ ਉੱਜੈਨੀ ਜਾਣ ਦੇ। ਫਿਰ, ਮੈਂ, ਗਣਪਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ—'ਜਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਕੋਲ।' ਮੇਰੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ' ਆਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕਈ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਨ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ। ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਤਾਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਲੋਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੋਨਾ, ਰਤਨ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ, ਅਨਾਜ, ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ ਆਦਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਆਹ, ਰਾਜੇ ਲਈ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਕੰਮ ਸੀ! ਆਹ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਜਾ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸੀ! ਜਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਆਇਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੀਨਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਤੁੱਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਨਿਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਜਦ ਨਾਗ ਕਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਆਈਆਂ। ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਰਾਣੀ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨੋਯੋਗ ਨਾਲ ਭਿਖਾਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਨਿਸੰਤਾਨ ਹੈ। 'ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਦਇਆ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।' ਪਰ ਜਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭਿਖਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਫ਼ੌਰਨ ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।' ਫਿਰ ਸੁਨੰਦਾ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ, ਜਦ ਰਾਣੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਣੀ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਇੰਝ ਕਿਉਂ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?