ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੋ ਕਿ ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ—ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ—ਸਭ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, “ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ?” ਉਹ ਗੁਫਾ ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਕੋਇਲਾਂ, ਚਕੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵਣਸਪਤੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਰੀਛਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਆ ਵੱਸੇ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।” ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਉਂ ਤੁਸੀਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਹਾਕਾਲ ਜੰਗਲ ਸੋਰਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਪੱਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਨੁਪਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਥਾਨ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੇਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਾਸਤੇ, ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਈਆਂ? ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਹਣੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੀਰੇ, ਨੀਲਮ, ਵਿਦੂਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਨ ਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਥੇ ਸੇਵਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਆਨੰਦਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਕਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਲਾਲ, ਕਦੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਇਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁੱਢਾਪਾ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ—all ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ‘ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਨਾਮਕ ਬੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਣੋ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੁੰਨ ਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਦੀਵ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਥੰਤਰਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮੀ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਰੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ—ਸਭ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਨਿਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ ਹਾਂ—ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹਾਸਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ?” ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੁਆਰਥ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵਜੰਮੇ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਹੀ ਲਾਭ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਅਤੇ ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ।