ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਫਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਧੂਰੇ ਵਰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਗਤ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜਪ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਅਗਨਿ ਆਦਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸੁਖਦਾਇਕ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਉਹ ਗੁਫਾ ਸਿੱਧਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੋਕਿਲ, ਚਕੋਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟੇ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਰਿੱਛ, ਬਾਂਦਰ, ਗਿੱਧ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, "ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸੇ?" ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸੀ। ਇਉਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰਾਚਲ ਦੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਕਾਲ ਜੰਗਲ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਪੱਟਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਅਣਤੁੱਲਣੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਗੀਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੈਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਆਏ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਾਸਤੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਪ ਸਾਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਤਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੱਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਠੰਡੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੀਰੇ, ਨੀਲਮ, ਵਿਦੂਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੰਨਾ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਕਿ ਸਦਾ ਆਨੰਦਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸੰਯਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਹੈ—ਕਦੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਦੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਪੀਲੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ। ਕਦੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ। ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ, ਰੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਦੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਤਾਕਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਪੱਟਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ" ਨਾਮਕ ਬੱਤੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਵਰਨਨ ਵਿੱਚ, ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।