ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮੰਤਰֵਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਵਰਗਦਵਾਰ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਵੀ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜਾ। ਅਯੋਧਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਅਯੋਧਿਆ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਣੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਉੱਚਤਮ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਰਣਯ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾ।" ਅਗਸਤਯ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਅਤੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮੁਨਿ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਪਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਅਯੋਧਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਚਰਜਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਨਿ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਨ। ਅਤੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਵੀ ਦੋ-ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਧਰਮਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਗਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਪਾਠੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਰੁਣਗਿਰੀ ਦੇ ਯੋਗੀ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਝਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਦੀਵਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਠੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਨਕ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕੌਲ (ਕੰਵਲ) ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਆਇਨਾ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਅਡੋਲ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਹੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਲਿੰਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਤੇਜ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਾਡਾ ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਤੇਜ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਵਲ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਜੋਤਿ-ਰੂਪ ਪੰਕਤੀ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਤੀਰਥ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।