ਇਸ ਘੜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਉਪਾਏ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਣਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਨੰਦੀ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬੜੀ ਚੋਖੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਉਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਗਨਿ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਾਫਲ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ। ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਬਣਾਈ। ਅਮਰ ਦੇਵਤਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਦਰ 'ਤੇ ਰੁਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਭੋਗਵਾਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਛੱਡੋ।" ਇਸ 'ਤੇ ਮੈਂ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾ!" ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜਾ ਠੱਗਿਆ। ਨੰਦੀ, ਜੋ ਇਹ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਨੰਦੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ, ਉਸ ਦਾ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਕਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ, ਪਿਆਰੇ, ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ; ਨੰਦੀ ਨੇ ਬੜੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ। ਜੋ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਰਗਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਪਵਨ ਆਪਣੇ ਵੱਸ 'ਚ ਕਰ ਲਏ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਮ ਦੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨੇੜਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਰਾਣੀ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਕੀੜਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। "ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ, ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ।" "ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੜਕੀ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਬੇਚਾਰਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀ ਹੋ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।" ਉਹ, ਉਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਖੀ, "ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ? ਆਪਣੀ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਬੇਚਾਰਾ ਕੀੜਾ!" "ਮੈਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ," ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਕੀੜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੰਗਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਮਨ ਵਿਚ ਠੰਢੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, "ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਵਚਨ 'ਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ — ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ?