ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ‘ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਉਹ ‘ਕਲਪਨਾਥ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦਿਹ ਜਾਂ ਵਾਦ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਨੰਤ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਉਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਜਾਂ ਅੰਤ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਨਾਦਿ ਕਲਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਨਵ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਂਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਾਨਵ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਡਿੱਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇ enaṁ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਮਦਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਜੋ ਫਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਜਾਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮਹਾਨਤਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਬੀਜ ਅਗਨਿ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਉਸ ਬੜੀ ਹੀ ਭਾਰੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਜਮੀਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਬੀਜ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸੰਤਾਨ ਜਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਤਾਂ ਯਕਸ਼, ਸਾਧ੍ਯ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਮਨੁੱਖ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪੰਛੀ—ਸਭ ਨੇ ਸੋਨੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, “ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ!” ਫਿਰ, ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਉਪਜ ਗਏ। ਅਸੁਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਮਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ, ਸਭ ਹੀ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਏ; ਨੁਕੀਲੇ ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੋਨੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਗਾਇਆ। ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਗਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗਦੀਆਂ, ਫਾਂਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਜਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਚੀਕ ਚੀਕ ਕੇ ਆਖਦੇ, “ਕੱਟੋ! ਤੋੜੋ! ਅੱਗੇ ਵਧੋ! ਮਾਰੋ! ਹਮਲਾ ਕਰੋ!” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਸੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ, ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।