ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਵਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖਣੇ ਤੇ ਸੁਣਣੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਲਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੰਧਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੌਰਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਭੈਰਵ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਛੇ ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਦਸ ਰੂਪ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ, ਨਾਰਾਇਣ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਵਾਰਾਹ, ਧਰਣੀਧਰ—ਇਹ ਦਸ ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੂਪ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰਕ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਵਿਨਾਇਕ, ਭੈਰਵ, ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਸੁਤ (ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ)—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਵਿਘਨਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦੀ, ਜੋ ਚੌਥੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਟਯਕਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਵੀਰਭਦਰਾ, ਇਹ ਅੱਠ ਮਾਤਾਵਾਂ ਹਨ; ਮਹਾਮਾਇਆ, ਜੋ ਸਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪਾਲਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਵੀ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਯੋਗਿਨੀ ਅਤੇ ਯੋਗਸ਼ਾਲਿਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਮਾਤਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਚਰਪਟਾ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਟਾ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਯੋਗਿਨੀ ਮਾਤਾਵਾਂ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚੌਂਸਠ ਤੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆਵਾਸਿਨੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਹਨ। ਡੰਡਪਾਣੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਹਾ-ਭੈਰਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ। ਕਾਲਭੈਰਵ ਇੱਥੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਹੈ; ਕਪਰਦੀ, ਕਪਾਲੀ, ਕਲਾਨਾਥ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਹਨ। ਤ੍ਰੈੰਬਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਛਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼-ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ। ਸੁਵਰਨਰੇਤਸ, ਦਿਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਆਦਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਅਨਾਦਿਕਲਪੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ੰਭੂ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਸਵਰਨਜਾਲੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਕਰਕੋਟਕੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ੰਭੂ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹਨ। ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਈਸ਼ਾਨੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਅਪਸਰੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਕਲਕਲੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਿਹਰੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਕੁੱਕੁਟੇਸ਼ਵਰ। ਅਨਰਕੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਜਟੇਸ਼ਵਰ। ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼ਵਰ। ਫਿਰ ਆਨੰਦੇਸ਼ਵਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੰਠਦੇਸ਼ਵਰ। ਸ਼ਿਵੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਕੁਸੁਮੇਸ਼ਵਰ। ਲੁੰਪੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ। ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਜੋ ਕੰਟਕੇਸ਼ਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਿੰਹੇਸ਼ਵਰ। ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਹਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।