ਭਾਰਤ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਵਰਤ ਆਦਿ ਨਿਯਮ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰਖਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੁੰਨ ਕਿਰਿਆ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਠਾ 'ਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੁਚੱਜੇ ਤੇ ਪੋਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਚਲ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਭਗਵਾਨ ਸੁੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਰਕਰਾ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਸੇ ਝਰਨੇ, ਕੁਏਂ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਨ ਭੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸੁੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਪਾਪ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਪਲ ਭੀ ਉਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਭੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਾਰਾਇਣ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਭੀ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ—even ਜੇ ਉਹ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ—ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹਰੀ ਆਪ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਸਰੀਰ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਸਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੀਰਥਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਜਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲਦਾਈ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਕਸਥ ਤੇ ਦਿਵਾਨਾਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਪ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਨਾਰਦਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭੀ ਦੇਵਤਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਕਰਕਰਾਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵਿਆਸ, ਇਹ ਗੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਭੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।