ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਧਨਸੰਚਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਵੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਆਯੁ ਘੱਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੋਰੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਕ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਪਾਪੀ ਗੋਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਦ ਸੂਰਜ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਡੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮ ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਿਆ ਕਿ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਦਾਨ ਕੀ ਹੈ? ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਰਤ ਟੁੱਟਦੇ ਨਹੀਂ? ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸਤਯਦਰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੁਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਤਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਅਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ" ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਸਕੰਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਸੁਣੋ, ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਗੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ—ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਇੱਥੇ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਜਦ ਹਰੀ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਤਸੰਗ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਕਤੀ, ਨਾ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਅਰਥਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਮੰਗਲਮਈ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਜਨਾਰਦਨ ਭਗਵਾਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਸੁੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਰਕਰਾ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।