ਇਹ ਕਥਾ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ੍ਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ, ਅਵੰਤਿ ਦੇ ਨਾਗ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਥਾਨ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਾਧਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵਰਤਾਨੇ ਮੰਗੇ ਕਿ ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਨਾਗ, ਨਾ ਕਿਨਨਰ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ, ਨਾ ਪੰਛੀਆਂ—ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਨਾ ਆਵੇ। ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੀਰੋ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਜੋ ਕੜਕ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਵਿਧਾਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਓ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਕਰਕਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਉਥੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਆਸਥਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਸਭ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ-ਪੁਣ, ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੱਧ-ਦਿਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਆਸ ਜੀ, ਅਵੰਤਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦਾ ਦਿਨ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸਿੱਧੀ ਲਈ, ਤਪ ਕਰੀ। ਪੁਰਸ਼, ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਰਤ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਾਗ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੰਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਿਭਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇ 'ਨਰਸਿੰਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਜੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ।