ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੰਸ, ਸਾਰਸ, ਕਾਂ, ਕੋਕਿਲ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਵੱਡਾ ਕਮਲ-ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀਆਂ ਖੇਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਜਦੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕੁੰਠ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਮਾਸਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਿ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਅਮਰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਨਾਗ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ'—ਇਹ ਪਚਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ 81,000 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਗਾਂ ਬਣ ਕੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਸੱਚੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਕੇ, ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਿਆ ਕਿ—ਨ ਦਿਨ, ਨ ਰਾਤ, ਨ ਅਸਮਾਨ, ਨ ਧਰਤੀ; ਨ ਦੇਵ, ਨ ਦਾਨਵ, ਨ ਗੰਧਰਵ, ਨ ਯਕਸ਼, ਨ ਨਾਗ, ਨ ਕਿਨਨਰ; ਨ ਮਨੁੱਖ, ਨ ਪੰਛੀ—ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਪਰ, ਉਹ ਮਰਦ, ਨਰਸਿੰਹ, ਉਸ ਦਾ ਮੌਤ ਬਣੇਗਾ। ਉਹ ਉੱਤਮ, ਕਾਨੂੰਨ-ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਾਨਵ, ਆਪਣੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਵੇਗਾ। ਪਰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੈ, ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕਰਕਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਉੱਚਾ ਨਰਸਿੰਹ ਆਸਨ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਹੀ ਹੱਥ ਦੇ ਝਟਕੇ ਨਾਲ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਹ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦਿਨ, ਜੋ ਚੌਦਵਾਂ ਹੈ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਹੈ ਨਾਗ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਵਿੱਚ ਉਚਿਤ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।