ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਯਾਮਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਮਨਚਾਹੀ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਜਾੜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤੇ ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਵਿਆਹ, ਜਨਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੰਗਲ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਾਨ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਗਲਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਇਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਵ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਾਂਗ ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣੇ ਅਰਧਚੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਹਾਸੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੈਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੈਵੀ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਘਣਘੋਰ ਬਦਲਾਂ ਜਿਹਾ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਗਤ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਿ, ਅਨਾਦਿ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੇਵਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰਿ ਅਤੇ ਹਰ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭੈਰਵ ਅਸ਼ਟਕ ਸਵੇਰੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ, ਇਸ ਅਸ਼ਟਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਭੈਰਵ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਤੋਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਚੌਂਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ "ਕਾਲਭੈਰਵ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ", ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣਾਉ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਵੱਲੋਂ ਸੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਆਸਤਿਕ ਵੱਲੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਏ। ਜਨਮੇਜਯਾ ਦੇ ਯਜਨਾ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ, ਸੋਹਣੇ ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਲੋਮਸ਼ਾ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਕਾਲ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ। ਉਥੇ ਹੀ, ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ, ਜੋ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਸਤਿਕ ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਲਾਪਤ੍ਰ, ਕੰਬਲ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ—ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ—ਪਦਮਕ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਉਥੇ ਆਏ। ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੀਰਥ ਉੱਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਤੀਰਥ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਦਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।