ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ। ਉਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਬੀਜ, ਉਸ ਦਾ ਰਚੈਤਾ, ਪਾਲਕ ਤੇ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਮਕ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਤ, ਹਰ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਰੂਪ ਦਾ ਧਾਰੀ — ਹਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਹਾਂਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਘਣਾ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁੱਲਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਸ਼ੇਸ਼, ਅਤੇ ਵਰਾਹਾ ਸਰੂਪ ਹੈ — ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ। ਉਹ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਹੈ — ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਘੋੜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਨ ਤੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਸੁੱਤਾ ਵੀ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਸੁਨੰਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ, ਦਕ੍ਸ਼, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। ਵਾਮਨ ਸਰੂਪ, ਵਾਮਮਾਰਗੀ, ਵਾਮਚਾਰੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਜ్ఞ ਦਾ ਹਰਨਹਾਰ, ਕਰਤਾ, ਸਵਾਮੀ, ਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਹਨ। ਉਹ ਕਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਮਧੁਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਮਨੁ, ਯਮ ਹਨ। ਅੱਗ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਜਲਚਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਬੇਰ, ਧਨਵਾਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ। ਉਹ ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਨੰਦਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਉਮਾ ਪਤੀ ਹਨ। ਉਹ ਕੀੜਾ, ਕੀਟ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਮ੍ਰਿਗ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਸੀ, ਮਾਸ ਭੋਜੀ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਵਰਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸਕੰਦਾ, ਮਹਾਕਾਲ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਵਿੱਧੀ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਦੰਤਾਵਾਲਾ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਹਾਥੀ-ਚਿਹਰਾ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਰਖਿਅਕ ਤੇ ਪੋਸ਼ਕ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਹਿਮ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਹ ਜੋਤੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਵੀ, ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਰਸਿਕ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿੱਤ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਰਾਗੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਾਹਰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ, ਮਥਨਹਾਰ, ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਹਰਨਹਾਰ, ਤੇ ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸਕ, ਅਗਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਰਸਕ-ਰਸਕ ਗੱਡਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਗਾਲਵਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਉਹ ਵਜਰ ਧਾਰੀ, ਵਜਰ ਦਾ ਭਾਰਕ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੇ ਵਾਸਵ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਤુલਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂ ਤੇ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵਰੁਣ ਦਾ ਯਜ్ఞ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਵਾਮਨ ਨੇ ਇਉਂ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਬਲੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਆਖਿਰ, ਦਇਆਲੁ ਤੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।