ਪ੍ਰाचीन ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਕਰੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਯਾਸ਼ਿਰਾ ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ ਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ ਕਰਮ ਹੋਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਅਾਸ ਜੀ, ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਮਹਿਲਯਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ ਸਦਾ-ਸਦਾ, ਹਰ ਰੁੱਤ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਕਲਪ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ। ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਉਂ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੋ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋ?” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਿਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡੀ ਤਿਆਗ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਜਾਣੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ।” ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਅਕਸ਼ਯ ਵਟ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵਚਨਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਸੀ। ਉਥੇ ਸਤਕਾਰੀਤਾਂ ਨੇ ਨਭਸਿਆ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਘਰ-ਵਾਪਸੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ “ਰਿਸ਼ਿ ਪੰਚਮੀ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਦਿਨ ਨਿਵਾਰਾ ਚਾਵਲ ਖਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਮਤਿ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ, ਨਾ ਪੁਤਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਧਨ ਤੋਂ। ਹੇ ਉਤਮ, ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 81,000 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਮੈਂ ਉਹ ਬਿਆਨ ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੁਜ-ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਮਾਨਾਥ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਨਕਾਦਿਕ ਆਦਿ—ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਥੀ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹਾ-ਤੱਤਵਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨਨਰਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਮ ਵਚਨ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ; ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।” ਪਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।