ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ’ਤੇ, ਮਹਾਂਕਾਲੀ ਜੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਹਾਰਕ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਪਤਿ ਹਨ, ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਗਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਫਲਗੂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਜ ਦੀ ਗਯਾ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਅਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਬੋਹੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਮਹਾਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਗਯਾ ਦੇ ਇਸ ਅਤਿ-ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪਚੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਦੇ ਅਠਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਪਿਤਰ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ?" ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਵਿਧੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼੍ਰਾਧ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਵ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਕੇ—ਉਹ ਸਭ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ, সিদ্ধ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਉਹ ਸਭ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਰ ਵਧਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" "ਇਹ ਪਿਤਰ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝ। ਚਾਰ ਪਿਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ-ਵਿਕਾਸ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਸੁਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਤਪस्या ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੋ ਉਜਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਵਿਰਾਜ ਦੇ, ਹੇ ਦੋਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵੈਰਾਜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਯਾਦ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉੱਚਤਮ ਸਾਂਖਯ-ਯੋਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮੇਨਾ, ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ, ਹੈ। ਮਹਾਨ ਮੈਨਾਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੌਂਚ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਪਿਤਰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਮਾਸ਼ਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ। ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਵ੍ਯਵਾਢ ਅਤੇ ਅਨਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਯਕ੍ਸ਼, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਮਨੁੱਖ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਤਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ, ਭੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਭੋਜਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਜਨਮ-ਸਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।