ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਮੰਗਲਮਈ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅੰਜਨਾ ਨਾਮਕ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਗਤਵਾਨ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਪਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਝੀਲਾਂ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਗੁੰਜਦੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਆਸ ਪਾਸ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਮਨੋਹਰ, ਪੁਣ੍ਯਦਾਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਤੁਰੰਤ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਣ ਗਈ। ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਥੇ ਨੀਲਗੰਗਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਗਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿੱਜ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਤਿਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪੁਣ੍ਯਦਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਪੁਣ੍ਯ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮਨੋਚਾਹੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ ਉਥੇ ਹਵਨ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਵਰਗ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਚੌਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ 'ਨੀਲਗੰਗਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੰਗਲਮਈ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਏਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਵਾਸਿਨੀ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਵਾਨੀ, ਜੋ ਕਂਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਚਾਣੂਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੇਵਸੇਨਾ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੈ; ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ; ਜੋ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸੁਭਾਗਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਕੁਬੇਰ ਵਲੋਂ ਆਦਰਤ ਯਕਸ਼ੀਣੀ; ਜੋ ਯਜ੍ਨ ਮੰਡਪ ਦੀ ਵੇਦੀ, ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ, ਹਰੇਕ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਦਾਤਾ, ਤੇ ਮਨੋਚਾਹੇ ਫਲ ਦੀ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਂਧਿਆ ਵਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਮੰਗ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਨਦੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡੁੱਬੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਸਤ੍ਰੀ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। "ਮੈਂ ਇਸ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।