ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਦੁਸ਼ਟ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਹਰੇਕ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਰੰਗ-ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਧਾਤ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਸਕੇ? ਮੈਂ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤਿ ਵਾਪਸ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। "ਤੂੰ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰੀਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਤੁਰ ਜਾ।" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਵਿੰਧਯ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੰਜਨਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਸਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਮਨਮੋਹਕ, ਪੁੰਨਦਾਇਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੇ ਵਿਆਸ, ਉਥੇ ਨੀਲਗੰਗਾ ਨਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕੋ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਿਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਇਕ ਮੁਠੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਆਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ ਦਾਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ, ਦੂਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਨਮ ਲੈਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਖਿਆਤ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ 81 ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਅਵੰਤਿ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ, ਨੀਲਗੰਗਾ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਚੌਂਵਾਂ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿੰਧਯ ਵਾਸਨੀ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਵਾਨੀ, ਜੋ ਕਾਂਸ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਚਾਣੂਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੇਵਸੇਨਾ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੈ।