ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਵਾਂਛਿਤ ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦਇਆਲੁ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਪਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਧਵਜ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਸਰਪ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਿਕਸ਼ਾ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਘੁੰਮਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਭਿਕਸ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਦੀ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ।" "ਪਰ ਕਿਸੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ, ਨਾਰੀ-ਪੁਰਖ, ਸਭ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੇਖਿਆ। ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।" "ਹੁਣ, ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਓਹ ਪੋਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪੋਖਰ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।" ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੇ ਵਿਆਸ, ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ, ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਜਲ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ, ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗ, ਦੁਖ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਵਿਆਸ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਮਹਾ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼। ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਤੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ੍ਯ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰੇਕ ਯੱਗ ਦੀ ਹਿੱਸਾ ਆਪ ਖਾ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸਿਰਫ ਦੋ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਯਮੀ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ।" ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰ—ਮਹਾਨ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਭਰਾ—ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਤਸੁਕ ਹੋਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਟਕ ਗਏ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਅਚਾਨਕ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁਖੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸੂੰਘੇ, ਬਾਂਹੀਂ ਫੜ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁਛਿਆ, "ਬੱਚਿਓ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?" "ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਏ। ਇਹ ਚਾਰ ਭਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ।