ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਸੂਰਜ-ਦੇਵਤਾ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਤੁਲਨੀਆ ਰੂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਥੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਉਹ ਥਾਂ ਘੋਸ਼ਾਰਕ ਕੁੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਤਿਕੁੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਡ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਠੀਕ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਤਿਕੁੰਡ ਅਤੇ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ। ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨਮਥ (ਕੰਪਰ) ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਤਿਕੁੰਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੰਪਦਰਪ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਪਦਰਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਜਦ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਪਦਰਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਕੁੰਡ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਨਿਰਮਲ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੁਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਲਿੰਗ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਸਾਫ਼ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਪੂਜਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਜਾਂ ਵਿਪੱਤੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ... ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵੀ ਵੰਦਿਤੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਜਾਂ ਬੇੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਉਥੇ ਹੀ, ਚੁੜਕੀ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨਾਲ ਧੁਨੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਚੌਦਸ ਨੂੰ, ਇੱਥੇ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਮਹਾਰਤਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੇ, ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਪੂਜਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।