ਇਹ ਵਿਰਚਿਤ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਜ੍ਯ, ਯਜਮਾਨ, ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੋਮਲ ਤੇ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਯਾਨਕ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਦਾ ਹੀ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਚਾਨਕ ਹੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਨ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ ਇਥੇ ਸਦਾ ਰਹੇ।" ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਚਾਰਿਤ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਗੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੇਗਾ, ਉਹ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜਦੇਵ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਸੂਰਜ-ਰੂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਥਾਂ "ਘੋਸ਼ਾਰਕ ਕੁੰਡ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਦਾ "ਰਤਿਕੁੰਡ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਤੇਜਸਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਡ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਤਿਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨਮਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਤਿਕੁੰਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੰਦਰਪ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਦਰਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕੇਸਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਦਰਪ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਕੁੰਡ ਤੋਂ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਯਜ੍ਯ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੁਮੁਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਲੋਂ ਵਰਣਨਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੰਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੰਗਣੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਆਫਤ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਓਥੇ ਹੀ, "ਵੰਦਿਤੀ" ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੇੜੀਆਂ, ਜੰਜੀਰਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਥੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।