ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਭੋਗਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਨ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ, ਸੰਯਮਨੀ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਧਰਮਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜੌ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਰਖੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ ਲੜਕੇ ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕ ਬਾਗਾਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਕਤਾ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹਲਵਾਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਉਥੇ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਉਮਰ ਦੀਆਂ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਖਿੜਦੀਆਂ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇਹ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਹਣੀ, ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਖੰਡ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਵਰਣਨਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਇਥੇ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਅਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਤਾਈਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, "ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਕਥਾ", ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਗੁਪਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗੁਪਤ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਥਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਵਿਆਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤਕ, ਯਾਨੀ ਜਦ ਤਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਉਨੀ ਹੀ ਹਨ; ਸੁਣੋ, ਓ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਣੋ, ਓ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ। ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਕਲਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਧਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਆਇਨ (ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ) ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਿਣਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਆਯੁ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਦੋ ਪੱਖ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕ ਰੁੱਤ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਚਲਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਉਹੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਉਹ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਿਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਾ ਇੱਕ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ। ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਸ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਰੁੱਤ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਦੀਵੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।