ਮਹਾਨ ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਇਸੀ ਮਹਾਂਕਾਲ ਦੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨੰਦਨਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਾਂਕਾਲ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਬਿੰਦੁ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਵਿਆਤਮਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆਪਸੀ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਰ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਸਭ ਮਿਲਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਭ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਛਿਆਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ‘ਅਮਰਾਵਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ—ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ—ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਅਤੇ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਉਥੇ ਸਨ। ਪਿਤਰ, ਲੋਕਪਾਲ ਤੇ ਸਿੱਧ—ਜੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਕਿਨਰ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਯਕਸ਼, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪਿਸਾਚ, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਕਰ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਇਹ ਜੋ ਭਾਗਵਾਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਸਤਿਕੀਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ, ਹਵਾ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਅਤੀ ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ।” ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨਗਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਵੇ, ਕਈ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਇਰਾਦੇ ਹੋਣ, ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ ਹੋਣ, ਖਰੀਦਣ-ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ, ਉੱਚੇ ਮਿਨਾਰੇ ਤੇ ਚੌਕ ਹੋਣ। ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਬੈਰਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਹੋਣ, ਲਾਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਥਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੌਕਠਾਂ ਹੋਣ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ। ਹਰ ਘਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਰੋਵਰ, ਖੂਹ, ਤਲਾਬ ਤੇ ਝੀਲਾਂ—ਸਭ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਸ, ਬਗਲੇ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੋਣ। ਕਿਤੇ ਮੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਕਿਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਸਭ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਨਗਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਹੀ ਅਲਕਾ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਮਹਲ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਉਚਤ ਵਾਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।