ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਪੋਖਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ—ਹਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਪੋਖਰ, ਕੂਆਂ ਅਤੇ ਦਲਦਲ—all ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫੁੱਲ ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਮਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸਦਾ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਥੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਵਾਲਾ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਅਾਸ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ। ਮਾਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣੋ—ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਮਰ ਵਰਗਾ ਵੰਸ਼ ਛੱਡੋਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਅਦਿਤੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਗੂਪਣ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣੋਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਸਿਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਨੰਦਨਾ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਾਕਾਲ ਅਰਨ੍ਹਿ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬਿੰਦੁ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ-ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤੂਆਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵੀ ਉਸੀ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇਵਕਨਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇੱਥੇ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—all ਇਕੱਠੇ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਅਮਰਾਵਤੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਅਮਰਾਵਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਵਾਲਾ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਗਾਇਨਯੋਗ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ। ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀ ਰੂਪ ਉਥੇ ਸਨ। ਪਿਤਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ सिद्ध ਜੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।