ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਸੁਭ ਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਘਟ ਗਈ। ਅੱਗੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਕੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜਦੋਂ ਸਾਧੂਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਾ ਸਤੁਤਿ-ਭਜਨ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ-ਸਵਰੂਪ ਹੋ। ਹੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਰਵੋਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਯੋਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਯਜਨਾ, ਯਜਕ, ਹਵਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮ੍ਰਿਦੁ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਗਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਅਚਾਨਕ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਸੋ ਮੰਗੋ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਗਿਆ, “ਮੇਰੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਹੇ।” ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਸਤੁਤਿ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਇੱਥੇ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।” ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਤੁਲ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਥਾਂ 'ਘੋਸ਼ਾਰਕ-ਕੁੰਡ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਉਚਿਤ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ 'ਰਤਿਕੁੰਡ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਤੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਡ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਛਾ, ਮਨੋਰਥ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਾਧੂ। ਰਤਿਕੁੰਡ ਅਤੇ ਕੁਸੁਮਾਇੁਧ-ਕੁੰਡ, ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨਮਥਾ (ਕੰਨਦਰਪ) ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਰਤਿਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਕੰਨਦਰਪ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਨਦਰਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੁਸੁਮਾਇੁਧ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਰਵੋਚ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਤੇਜ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।