ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਮਕ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭੈਸੇ ਦੀ ਬਲੀ, ਹੋਰ ਪਸ਼ੂ, ਫੁੱਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਡੇਰੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਨंदीਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਲਹੂ ਅਤੇ ਮਿੱਥ ਨਾਲ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੰਦ ਲਾਲ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਰਕਤਾ" ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਂ ਜੋ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਭੈਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਯਕਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਚੇਹਰੇ ਵਾਲੀ ਚੰਡਿਕਾ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਦੈਤ ਨਾਸਕ ਮਹਾ ਅਸਤਰ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਦੈਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਠਾਇਆ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ-ਯੁਕਤ ਯੁੱਧ-ਕਲਾ ਨਾਲ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰ ਦੈਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਉਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਗੂੰਜੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਗਏ, ਯਜਨਾ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਵੰਤੀ ਜਾਂ ਉੱਜੈਨੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਜੈਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ ਕੋਲ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਲਾਭਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਕੁਝ ਕੁਟਿਲ ਜੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਕੱਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ, ਇਸ ਮਥਣ ਕਾਰਜ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਵੈਰਤਾ ਰੁਕ ਗਈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਈ ਰਤਨ ਬਚੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਫਿਰ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਥਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੋਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ "ਕੌਸਤੁਭ" ਨਾਮਕ ਰਤਨ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਉਥੇ ਜਨਮਿਆ। ਉੱਚੈਹ੍ਸ਼੍ਰਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਰੰਭਾ ਵੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੰਝ ਹੀ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਸਭ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਤਦ, ਵੱਡਾ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਫਿਰ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।