ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਂ ਵਿਨਾਸਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੇ ਇਹ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਤਪस्वੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਥੋਂ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਰਾਖਸ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਬੁਲ-ਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਮਹਾ-ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂ-ਭੈਸਾਂ, ਪਸ਼ੂ, ਫੁੱਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਰਗਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਕਤ ਰੂਪ, ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਅਤੇ ਮੱਜਾ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਲਾਲ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਭੈਸ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਕਾਲੀ ਰੂਪ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਡੀਕਾ, ਮਧੁਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚੁਭਨ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਂ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਸੰਕਰ ਨੇ ਮਹਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਰਾਖਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਉਚਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਲ ਪਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਏ। ਸੰਕਰ ਨੇ ਜਾਦੂਈ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਯਾਵੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧੂ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਂ-ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ-ਪੁਣ ਦੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਹੋਏ। ਰਾਖਸ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਵੰਤੀ ਜਾਂ ਉੱਜਯਨੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵਿਆਸ ਜੀ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੋ ਉੱਜਯਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸੰਤਾਨ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਭਾਗਵਾਨੀ ਆਤਮਾ ਉੱਜਯਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤਕ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ..." "ਹੁਣ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁਆਚ ਗਏ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਿਆ। ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।