ਇਸ ਵਰਨਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ! ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਜਗਤ ਕਦੇ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਵਾਮੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲਦੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ-ਸਰੂਪ ਹੋ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਪਿੰਦ੍ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਹੈ। ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਸੇਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹੋ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜੀਸ਼ਨੁ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁਢ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਸਿੰਘਾਸਨ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਉੱਤਮ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਸਤਰ ਤੇ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੋ, ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਬਣੋ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰੋ। ਹੇ ਕਰਤਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚੱਕਰ ਵਿਖਾਓ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੁਕਤ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਓ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਮੁਠੀ ਚੁੱਕੀ। ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੋ, ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਤਰਸ਼੍ਰਵਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ।" ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਪਰਮਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਪਰਮਪੁਰਖ ਨੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੋਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦਾ ਘੇਰਾ ਲਾ ਕੇ ਆਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਹੇਮਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਵਾਲਾ ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਆਸ ਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਭ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਭਾਰਗਵ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਨੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਛੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ, ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਯਦੂਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਤਦ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੀ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲਦੇ ਜੀਵ ਉਥੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।