ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਗਨਤ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਹਿਲਾਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਸ ਸਿਰ ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਜਦ ਉਹ ਨੇ ਭਾਗਾ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਵਰਾਂ ਦੇ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਦੁਨੀਆਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਛੇ-ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਰਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਧੂਆਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਗਮ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਖੇਲ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਲੋਕ ਰਚੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਕਮਲ-ਨੈਲ ਨਾਲ ਪੰਜਵੇਂ ਮੂਹ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਛੋੜਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਚਾਰਯ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ, ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਤਾਂ ਸੰਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਸ਼ੁੱਧ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਜੋ ਫਲ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਮਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਥੋੜੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਦੇਵੋ।" "ਤੂੰ ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣੇਗਾ, ਸਭ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਆਦਰ ਕਰਣਗੇ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕੇਂਗਾ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਅੰਧਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਕਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਖੂਨ-ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੰਭੂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਭ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ। ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੀਆਂ। ਜਿਹੜਾ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਧਨ ਚਾਹੇ, ਉਹਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪੂੰਯ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਲਿੰਗ ਵੀ ਹਨ? ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਪੂੰਯਵਾਨ ਹਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਖੇਤ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਨੇਕ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਤਿਤਲੇ ਵੀ, ਜੇ ਇੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।