ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਯੋਧੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਭੰਬੀਆਂ ਕਮਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਸਥਾਣੁ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਘੂਪ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ। ਇਸ ਡਰ ਅਤੇ ਭੈ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਝਲਦਿਆਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰੇ। ਉਹ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆਖਦੇ, "ਉਹ ਪਾਪੀ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਾਗੰਧਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੰਧਕਾਰ ਛਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਉਜਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੂਰਜ-ਸਰੂਪ ਮਨੁੱਖ ਵਿਆਸ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ 'ਨਰਦੀਪ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਸੰਧਿਕਾਲ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੁਵ-ਸਮੇਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਰਦੀਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਜਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਠ ਭਾਂਤੀਆਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਦੀਪ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਇੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਵਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਅਵਤਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਨਰਦੀਪ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨਰਦੀਪ ਦਾ ਰਥ ਉੱਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਨਰਦੀਪ ਦੇ ਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਅਰਕ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਰਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਰਥ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਰਦੀਪ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੇਤ, ਰਥ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਦੁਆਰ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਘੋੜਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।