ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਨਰਾ-ਦੀਪ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਟ-ਮਾਤਰ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਉੱਜੈਨੀ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਪਤਕਲਪਾ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੱਤ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਵਸਦੀ ਰਹੀ। ਪਹਿਲੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਗਰੀ ਸਵਰਨ-ਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ। ਪੰਜਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਗਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਚੂਡਾਮਣੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਨ-ਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਨਕਦਾਨਵ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੈਲਾਸ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਧਾਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਣ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਭੈਰਵ, ਅਰਾਵਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧੋਲੋਕੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਉਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਟਾਈਗਰ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਐਸਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਭਯ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਪਾਪ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮੰਗਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਆਏ। ਅੰਨ੍ਹਾ ਅਸੁਰ, ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਕਾਲ—ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ।" ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਇਹ ਅੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭੰਭੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲ। ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਥਾਣੂ ਦੇ ਕੋਲ ਸਰਣ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹੇਸ਼ ਨੇ, ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਅਣਗਿਨਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਯਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਧਕਾਰ ਮਾਯਾ ਰਚੀ। ਸ਼ੰਭੂ, ਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਹਿੰਦੇ, "ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਗੰਧਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੁੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।