ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਅਭਯੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦਾਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਭਗਵਾਨ ਅਗਸ੍ਤਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਸ੍ਤਯ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਤਕਾਲ ਉਪਲਬਧ ਫਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਜੋ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਆਸ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਰਘ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਵਰਤ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਦਾ ਹੈ—ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ? ਨਰ-ਦੀਪ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਮਿਲਿਆ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਟ-ਮਾਤਰ ਕਿਉਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ? ਸ਼ੂਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਉੱਜੈਨੀ ਦੀ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰੀ ਸਪਤਕਲਪਾ ਕਿਉਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਤ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਯੁਗ ਵਿਚ ਉਹ ਸਵਰਨਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੂੜਾਮਣੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੁਵਰਨਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਆਦਿ ਪਹਾੜ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਨਕਦਾਨਵ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ। ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਦਯਾਲੂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਐਸਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਕਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਭੈਰਵ, ਅਰਾਵਣ ਆਦਿਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਪਾਤਾਲ ਵਾਸੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਪਰੋਂ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵ-ਕੁਲ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਓਥੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਲੱਖਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਨਖ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ, ਅਗਸ੍ਤਯ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਜਦ ਇਹ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਧਾ ਅਸੁਰ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਜਦ ਦਾਨਵ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮਹਾਕਾਲ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਡਰੋ ਨਾ।” ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਅੱਖ ਵਿਚੋਂ ਅਸਮਾਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਛੱਡੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਗਈ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੜ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।