ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਲਾਹੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਸਦੀ ਸੀ। ਧਨ ਦੇ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਦੋਜਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਪੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਵਫਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਥੇ, ਸਾਰੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਯੋਗਿਨੀ ਕੁੰਡ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ। ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗਿਨੀ ਤਾਲਾਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤਾਲਾਬ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਰੈਭਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਡਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੇਲਾਂ ਫੁੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਈ। ਉਹ ਥਾਂ, ਪੁੰਨਾਗਾ, ਕੇਸਰਾ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਕਾਮਦੇਵ ਲਈ ਸਭ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਚਿੱਟੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਪਲਕਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਕੋਲ ਅੰਬ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਰੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਚੌੜੇ ਨਿਤੰਬ ਤੇ ਚਟਕਦਾਰ ਵਰਨ ਦੇ ਸਤਨ ਉਸਦੀ ਕਾਇਆ ਨੂੰ ਮੋਹਕ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਨ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ, ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਾਂਗੀ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਥੇ ਅੱਜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸੋਭਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਤੈਥੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਨਾਰੀ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ! ਜੋ ਕੋਈ ਇਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।