ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਵਧੂ ਦੇ ਕੰਨ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਣਾ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪੁੰਜ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚ, ਮੰਗਲ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੌਂਪਦੇ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਅੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਮੰਗੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਭ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸਤੁਤੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇਗਾ..." ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਵੀ ਸੰਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ ਵਜਾਇਆ। ਦਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਤੇਜੀਲਾ ਸੂਰਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਗਹਿਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕ ਦਾ ਪਰਮ ਖਜਾਨਾ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਰੌਸ਼ਨ, ਹਵਾ-ਚੱਲਿਤਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਘਰ, ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅਸਤਿਤਵ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ, ਕਾਲ, ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਅੱਗ, ਸਮਾਂ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਰਚਣਹਾਰ, ਵਿਸਥਾਰਕ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਜਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਅੱਠ ਸੌ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਚਾਰਿਆ। ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੰਗਲਮਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਤੇਜ, ਗਿਆਨ, ਵੱਡਾ ਲਾਭ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਰੇਣੂ ਤੀਰਥ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਹਵੇਂ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਇਹੀ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਕੰਦ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਟਾ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਥੇ ਹੀ, ਜਦ ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—"ਸਕੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?" ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਹਾਰ ਗਏ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਦੇਵ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ, "ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਦਿਉ।" "ਸੈਨਾ-ਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਦਿਉ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰੇ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਹਰਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।